1Cenniejsze jest dobre imię niż wielkie bogactwo, lepsza przychylność niż srebro i złoto.
2Spotykają się bogaty i biedny — PAN stworzył ich obu.
3W obliczu niebezpieczeństwa przezorny się ukrywa, prostacy prą do przodu — i ponoszą szkodę.
4Nagrodą za pokorę i bojaźń PANA jest bogactwo, cześć i życie.
5Droga przewrotnego jest pełna cierni i sideł — kto strzeże swojej duszy, jest od nich daleki.
6Wychowuj dziecko stosownie do jego uzdolnień, a nie zejdzie ze swej drogi do starości.
7Bogaty panuje nad biednymi, a dłużnik jest sługą wierzyciela.
8Kto sieje nieprawość, zbiera niedolę, a w końcu rózga położy kres jego swawoli.
9Człowiek wspaniałomyślny — ten będzie błogosławiony, bo swój chleb podzielił z ubogim.
10Wypędź szydercę, a ustanie kłótnia, skończy się spór i obelgi.
11Kto kocha czystym sercem, wdzięk ma na wargach — i króla w gronie swoich przyjaciół.
12Oczy PANA strzegą spragnionych poznania, lecz słowa wiarołomców obraca On przeciw nim.
13Leniwy mówi: Lew czyha na zewnątrz, może mnie rozszarpać na środku ulicy.
14Usta obcej kobiety są jak głęboki dół; kończy w nim ten, na kogo PAN się pogniewał.
15Głupota tkwi w sercu chłopca, usuwa ją stamtąd rózga karności.
16Kto uciska ubogiego — to dla jego wzbogacenia; kto daje bogatemu — to dla jego zubożenia.
17Słowa mędrców: Skieruj swe ucho, posłuchaj słów mędrców, przygotuj serce na przyjęcie mej wiedzy,
18miło bowiem będzie, gdy zachowasz je we wnętrzu, zawsze gotów do ich stosowania,
19po to, by twoja ufność skupiała się na PANU — o tym chcę cię pouczyć, przekazać to tobie.
20Podaję ci zatem trzydzieści porad pełnych mądrości,
21dla pouczenia cię o prawdach sprawdzonych, abyś właściwych odpowiedzi udzielał każdemu, kto cię zapyta.
22Nie odzieraj biednego dlatego, że jest biedny, i nie depcz ubogiego w sądzie,
23gdyż PAN prowadzi ich sprawę i ich łupieżców sam wystawi na łup.
24Nie przyjaźnij się z nieopanowanym, nie brataj się z człowiekiem porywczym,
25byś nie przejął jego zwyczajów i nie zastawił na siebie pułapki.
26Stroń od dawania zastawu i od tych, którzy ręczą za długi,
27bo jeśli nie zdołasz zapłacić, wyciągną spod ciebie nawet łóżko!
28Nie przesuwaj dawnej granicy, ustalonej przez twoich ojców.
29Czy widziałeś człowieka biegłego w swym zawodzie? Będzie on na usługach królów, nie na służbie u ludzi zwyczajnych.