1امثال سلیمان، پسر داوود، پادشاه اسرائیل:
2برای فراگیری حکمت و ادب و درک سخنانی که فهم میبخشد؛
3برای کسب ادب و رفتار خردمندانه، و پارسایی و عدل و انصاف؛
4برای هوشمندی بخشیدن به سادهلوحان و دانش و دوراندیشی به جوانان -
5تا حکیمان بشنوند و بر آموختههایشان بیفزایند و فهیمان هدایت یابند -
6برای درک امثال و کنایات، و سخنان حکیمان و معماهایشان.
7ترس خداوند سرآغاز دانش است، اما حکمت و ادب را جاهلان خوار میشمارند.
8پسرم، به رهنمود پدر خویش گوش فرا ده و تعلیم مادر خویش را ترک منما؛
9زیرا تاج زیبا بر سرت و جواهر بر گردنت خواهد بود.
10پسرم! چون گنهکاران به اغوای تو برخیزند، تن دَر مده.
11چون گویند: «با ما بیا تا در کمین خون بنشینیم و در نهان منتظر بیگناهان بمانیم؛
12تا آنان را چون گور، زنده فرو بلعیم و یکباره، چونان کسانی که به چاه فرو افتند؛
13همه گونه نفایس به چنگ خواهیم آورد و خانههای خویش از غنایم آکنده خواهیم ساخت؛
14قرعۀ خود با ما بیَفکن و همه یک کاسه خواهیم شد» -
15پسرم، با آنان همراه مشو و در طریق ایشان گام مگذار؛
16زیرا پاهایشان به سوی شرارت دوان است، و برای ریختن خون شتابانند.
17براستی چه عبث است آشکارا دام گستردن در برابر چشم پرندهای!
18اما اینان در کمین خون خویشتن مینشینند و نهانی برای جان خود انتظار میکشند!
19چنین است سرانجام هر آن کس که در طمعِ سود نامشروع باشد؛ آنچه به دست میآید، جانِ صاحب خود را میستاند.
20حکمت در کوی و برزن ندا درمیدهد و در میدانها آواز خود را بلند میکند؛
21در جاهای پرازدحام بانگ در میدهد و بر دروازههای شهر، سخن میراند:
22«ای سادهلوحان، تا چند سادهلوحی را دوست خواهید داشت؟ تا چند تمسخرگران از تمسخر لذت خواهند برد و جاهلان از دانش بیزار خواهند بود؟
23توبیخ مرا بشنوید و بازگشت کنید، و من روح خود را بر شما فرو خواهم ریخت و کلمات خویش را بر شما اعلام خواهم کرد.
24اما چون هنگامی که فرا خواندم مرا نپذیرفتید و آنگاه که دست خویش دراز کردم، کسی اعتنا نکرد؛
25چون مشورت مرا یکسره نادیده گرفتید و نخواستید توبیخ مرا بپذیرید،
26من نیز در مصیبت شما خواهم خندید و چون آنچه از آن میترسید بر سرتان آید، تمسخر خواهم کرد -
27آری، چون آنچه از آن میترسید همچون توفان بر شما عارض شود، و مصیبت چون گردباد شما را فرو پیچد، و تنگی و فشار بر شما چیره آید.
28«آنگاه مرا خواهند خواند، و پاسخ نخواهم داد؛ مرا بسیار خواهند جُست و نخواهند یافت.
29چراکه از دانش بیزار بودند و ترس خداوند را برنگزیدند؛
30چراکه مشورت مرا نپذیرفتند و توبیخ مرا سراسر خوار شمردند.
31پس ثمرۀ طریقهای خود را خواهند خورد و از میوۀ تدبیرهای خویش سیر خواهند شد.
32زیرا از راه برگشتن سادهلوحان آنان را به کشتن خواهد داد و آسودهخیالی جاهلان ایشان را هلاک خواهد کرد.
33اما هر که به من گوش فرا دهد، در امنیت ساکن خواهد بود و از بیمِ بلا آسوده خواهد ماند.»