1Nie chlub się dniem jutrzejszym, bo nie wiesz, co dzień przyniesie.
2Niech inny cię chwali, a nie twoje usta; ktoś obcy, a nie twoje wargi.
3Ciężki jest kamień i piasek waży, ale gniew głupca cięższy od obu.
4Okrutny jest gniew i straszliwa zapalczywość, lecz któż się ostoi przed zazdrością?
5Lepsza jest jawna nagana niż skryta miłość.
6Rany przyjaciela [są] wierne, ale pocałunki wroga [są] zwodnicze.
7Dusza nasycona podepcze plaster miodu, a dla głodnej duszy wszystko, co gorzkie, jest słodkie.
8Jak ptak odlatuje od swego gniazda, tak człowiek odchodzi od swego miejsca.
9Maść i kadzidło radują serce, tak słodycz przyjaciela dzięki radzie od serca.
10Nie opuszczaj swego przyjaciela ani przyjaciela twego ojca, a w dniu twego nieszczęścia nie wchodź do domu twego brata, bo lepszy [jest] sąsiad bliski niż brat daleki.
11Bądź mądrym, synu mój, rozwesel moje serce, abym mógł odpowiedzieć temu, który mi urąga.
12Roztropny dostrzega zło i ukrywa się, a prości idą dalej i ponoszą karę.
13Zabierz szatę temu, kto [ręczył za] obcego, i od tego, który ręczył za cudzą kobietę, weź zastaw.
14Kto wczesnym rankiem błogosławi swemu przyjacielowi donośnym głosem, temu będzie to poczytane za przekleństwo.
15Nieustające kapanie w dniu rzęsistego deszczu i kłótliwa żona są sobie podobne;
16Kto ją ukrywa, ukrywa wiatr i w prawej ręce [wonny] olejek, który sam siebie wydaje.
17Żelazo ostrzy się żelazem, tak człowiek zaostrza oblicze swego przyjaciela.
18Kto strzeże drzewa figowego, spożyje jego owoc; tak kto posługuje swemu panu, dozna czci.
19Jak w wodzie odbija się twarz, tak w sercu człowieka – człowiek.
20Piekło i zatracenie są nienasycone, tak oczy człowieka są niesyte.
21Czym dla srebra jest tygiel, a dla złota piec, tym dla człowieka pochwała.
22Choćbyś zmiażdżył głupca w moździerzu tłuczkiem razem z ziarnami, nie opuści go głupota.
23Doglądaj pilnie swego dobytku [i] troszcz się o [swe] stada.
24Bo bogactwo nie [trwa] na wieki ani korona przez wszystkie pokolenia.
25Trawa wyrasta, pojawia się zieleń, z gór zioła zbierają.
26Owce są na twoje szaty, a kozły [są] zapłatą za pole.
27I dosyć mleka koziego na pokarm dla ciebie, na wyżywienie twego domu i na utrzymanie twoich służebnic.