1مثلهای سليمان، پادشاه اسرائيل، كه پسر داود بود:
2اين مثلها به شما كمک خواهند كرد تا حكمت و ادب بياموزيد و بتوانيد معنی سخنان پرمغز را درک كنيد.
3آنها به شما ياد خواهند داد چگونه رفتار عاقلانه داشته باشيد و با صداقت و عدالت و انصاف عمل كنيد.
4اين مثلها به جاهلان حكمت میبخشند و به جوانان فهم و بصيرت.
5با شنيدن و درک اين مثلها، حتی دانايان داناتر میشوند و دانشمندان چاره انديشی كسب میكنند تا بتوانند معانی گفتار پيچيدۀ حكيمان را بفهمند.
6
7نخستين قدم برای كسب دانش، خداترسی است. كسی كه حكمت و ادب را خوار میشمارد، احمق است.
8ای جوان، نصيحت پدرت را بشنو و از تعليم مادرت رويگردان نشو،
9زيرا سخنان ايشان مانند تاج و جواهر، سيرت تو را زيبا خواهند ساخت.
10وقتی گناهكاران تو را وسوسه میكنند، تسليم نشو.
11اگر آنها به تو بگويند: «بيا در كمين مردم بنشينيم و آنها را بكشيم
12و مانند قبر، آنها را ببلعيم و از هستی ساقط كنيم؛
13از اين راه ما اشياء قيمتی فراوان به چنگ خواهيم آورد و خانههای خود را از اين غنايم پر خواهيم ساخت؛
14هر چه به دست بياوريم به تساوی بين خود تقسيم خواهيم كرد؛ پس بيا و با ما همدست شو!»
15پسرم تو با آنها نرو و خود را از چنين افرادی دور نگهدار؛
16زيرا آنها هميشه در پی گناه و قتل هستند.
17يک پرنده وقتی میبيند برايش دام گذاشتهاند، از آن دوری میكند.
18ولی اين افراد اينطور نيستند. آنها خودشان را به دام میاندازند و با دست خود گور خود را میكنند.
19اين است سرنوشت تمام كسانی كه در پی سود نامشروع هستند. چنين اشخاص خود را نابود میكنند.
20حكمت در كوچهها ندا میدهد.
21مردم را كه در سر چهارراهها و نزد دروازۀ شهر جمع شدهاند صدا كرده، میگويد:
22«ای احمقها! تا كی میخواهيد احمق بمانيد؟ تا كی میخواهيد دانايی را مسخره كنيد و از آن متنفر باشيد؟
23اگر سرزنش مرا میپذيرفتيد من روح خود را بر شما نازل میكردم و شما را دانا میساختم.
24بارها شما را صدا كردم ولی توجه نكرديد، التماس نمودم اما اعتنا ننموديد.
25شما نصيحت و نكوهش مرا نپذيرفتيد.
26من نيز در روز مصيبتتان به شما خواهم خنديد، و هنگامی كه بلا دامنگيرتان شود شما را مسخره خواهم كرد.
27وقتی بلا مانند طوفان شما را فرا گيرد و مصيبت مثل گردباد شما را احاطه كند، و سختی و بدبختی شما را از پای درآورد،
28به داد شما نخواهم رسيد، و اگر چه با اشتياق بدنبالم بگرديد، مرا نخواهيد يافت؛
29زيرا از دانايی متنفر بودهايد و از خداوند اطاعت نكردهايد.
30نصيحت مرا گوش نگرفتهايد و نكوهش مرا نپذيرفتهايد.
31بنابراين ثمرۀ راهی را كه در پيش گرفتهايد خواهيد ديد.
32زيرا سركشی احمقان، ايشان را خواهد كشت و بیخيالی نادانان آنها را از پای در خواهد آورد.
33ولی همۀ كسانی كه به من گوش دهند، از هيچ بلايی نخواهند ترسيد و در امنيت زندگی خواهند كرد.»