1آن که با وجود توبیخهای بسیار سر خم نمیکند ناگهان خواهد شکست و علاجی نخواهد بود.
2با ترقی پارسایان، مردم شادی میکنند، با حکومت شریران، ناله!
3مردی که حکمت را دوست میدارد، مایۀ شادی پدر خویش است، اما رفیق فاحشهها اموال را بر باد میدهد.
4پادشاهْ با عدالت، مملکت را استوار میسازد، اما مرد رشوهخوار آن را ویران میکند.
5آن که تملّق همسایهاش را بگوید، دامی برای پاهای وی میگسترد.
6بدکار در خلافکاری خود به دام میافتد، اما پارسا میتواند سرود بخواند و شادمان باشد.
7پارسا به حقوق بینوایان توجه دارد، اما شریر را چنین درکی نیست.
8تمسخرگران شهر را به آشوب میکشند، اما حکیمان خشم را فرو مینشانند.
9چون حکیم و نادان علیه یکدیگر به محکمه روند، دمی برآشفتن خواهد بود و دمی تمسخر، اما بیحاصل!
10مردان خونریز از مردِ راست نفرت دارند، اما صالحان در پی سلامت جان اویند.
11نادان همۀ خشم خود را بیمهابا بروز میدهد، اما حکیم آن را بازمیدارد.
12حاکمی که به سخنان دروغ گوش سپارد، خادمانش، همه شریر خواهند بود.
13فقیر و ظالم در این اشتراک دارند: نور چشم هر دو از خداوند است.
14پادشاهی که بر بینوایان به انصاف داوری کند، تختش تا به ابد برقرار میماند.
15چوب و توبیخ، حکمت میبخشد، اما جوانی که به حال خود رها شود، مادرش را شرمسار میسازد.
16با ترقی شریران، نافرمانی هم ترقی میکند، اما پارسایان سقوط آنان را خواهند دید.
17فرزندِ خود را ادب کن که تو را آسودگی خواهد بخشید، و مایۀ خشنودی جانت خواهد بود.
18آنجا که رؤیا نباشد، مردم افسارگسیخته میشوند؛ اما مبارک است آن که شریعت را نگاه میدارد.
19غلام تنها با نصیحت ادب نمیشود؛ زیرا آن را میفهمد، اما به جا نمیآورد.
20آیا کسی را دیدهای که در سخن گفتن عجول باشد؟ به نادان بیش از او امید هست.
21آن که غلام خود را از جوانی به ناز پروَرَد، سرانجام او را وارث خویش خواهد یافت!
22مرد کجخُلق نزاع برمیانگیزد، و شخص تندخو، گناهان بسیار مرتکب میشود.
23غرور آدمی او را خوار میسازد، اما شخص افتادهدل عزّت مییابد.
24شریک دزد، دشمن جان خویش است؛ او قسم داده میشود، اما هیچ نمیگوید.
25ترس از انسان دام میشود، اما آن که بر خداوند توکل کند، ایمن میماند.
26بسیاری جویای نظر لطف حاکمند، اما خداوند است که آدمیان را دادرسی میکند.
27پارسایان از آنان که راه خود را کج میسازند، کراهت دارند، شریران، از آنان که در راه راست استوار میمانند.